Paṭisambhidāmagga 3 Paññāvagga 3.4.

The Discourse on Seclusion

Vivekakathā Sāvatthinidānaṁ.

Originating in Sāvatthī.

Disciples, just as all the tasks that require strength are performed by relying on the earth and standing on the earth, in the same way a disciple develops and frequently practices the Noble Eightfold Path by relying on virtue and standing on virtue.

“Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṁ nissāya pathaviyaṁ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evamevaṁ, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāveti, ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaroti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāveti, ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaroti?

And how does a disciple develop and frequently practice the Noble Eightfold Path by relying on virtue and standing on virtue?

Here a disciple develops right view, which is based on seclusion, dispassion, cessation, and leads to relinquishment.

Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vosaggapariṇāmiṁ.

He develops right intention...

Sammāsaṅkappaṁ …pe…

right speech...

sammāvācaṁ …

right action...

sammākammantaṁ … sammāājīvaṁ …

right livelihood...

sammāvāyāmaṁ …

right effort...

sammāsatiṁ … sammāsamādhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vosaggapariṇāmiṁ. Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāveti, ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaroti.

right mindfulness... right concentration, which is based on seclusion, dispassion, cessation, and leads to relinquishment.

In this way a disciple develops and frequently practices the Noble Eightfold Path by relying on virtue and standing on virtue.

Disciples, just as all the seeds and plants that grow, thrive, and flourish do so by relying on the earth and standing on the earth, in the same way a disciple who develops and frequently practices the Noble Eightfold Path by relying on virtue and standing on virtue, grows, thrives, and flourishes in the Dhamma.

Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci bījagāmabhūtagāmā vuddhiṁ viruḷhiṁ vepullaṁ āpajjanti, sabbe te pathaviṁ nissāya pathaviyaṁ patiṭṭhāya evamete bījagāmabhūtagāmā vuddhiṁ viruḷhiṁ vepullaṁ āpajjanti; evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvento ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaronto vuddhiṁ viruḷhiṁ vepullaṁ pāpuṇāti dhammesu. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvento ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaronto vuddhiṁ viruḷhiṁ vepullaṁ pāpuṇāti dhammesu?

And how does a disciple who develops and frequently practices the Noble Eightfold Path by relying on virtue and standing on virtue, grow, thrive, and flourish in the Dhamma?

Here a disciple develops right view, which is based on seclusion, dispassion, cessation, and leads to relinquishment.

Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vosaggapariṇāmiṁ.

He develops right intention...

Sammāsaṅkappaṁ bhāveti …pe…

right speech...

sammāvācaṁ bhāveti …

right action...

sammākammantaṁ bhāveti …

right livelihood...

sammāājīvaṁ bhāveti …

right effort...

sammāvāyāmaṁ bhāveti …

right mindfulness...

sammāsatiṁ bhāveti … sammāsamādhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vosaggapariṇāmiṁ.

right concentration, which is based on seclusion, dispassion, cessation, and leads to relinquishment.

Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvento ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaronto vuddhiṁ viruḷhiṁ vepullaṁ pāpuṇāti dhammesū”ti. 3.4.1. Maggaṅganiddesa Sammādiṭṭhiyā pañca vivekā, pañca virāgā, pañca nirodhā, pañca vosaggā, dvādasa nissayā. Sammāsaṅkappassa …pe…

In this way a disciple who develops and frequently practices the Noble Eightfold Path by relying on virtue and standing on virtue, grows, thrives, and flourishes in the Dhamma.

sammāvācāya …

4.1.

sammākammantassa … sammāājīvassa … sammāvāyāmassa … sammāsatiyā …

Description of the Path Factors

sammāsamādhissa pañca vivekā, pañca virāgā, pañca nirodhā, pañca vosaggā, dvādasa nissayā. Sammādiṭṭhiyā katame pañca vivekā? Vikkhambhanaviveko, tadaṅgaviveko samucchedaviveko, paṭippassaddhiviveko, nissaraṇaviveko. Vikkhambhanaviveko ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅgaviveko ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedaviveko ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhiviveko ca phalakkhaṇe, nissaraṇaviveko ca nirodho nibbānaṁ.

Right View has five aspects of seclusion, five aspects of dispassion, five aspects of cessation, five aspects of relinquishment, and twelve aspects of dependence.

Right Intention ...

Sammādiṭṭhiyā ime pañca vivekā.

Right Speech ...

Imesu pañcasu vivekesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.

Right Action ...

Sammādiṭṭhiyā katame pañca virāgā? Vikkhambhanavirāgo, tadaṅgavirāgo, samucchedavirāgo, paṭippassaddhivirāgo, nissaraṇavirāgo.

Right Livelihood ...

Vikkhambhanavirāgo ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅgavirāgo ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedavirāgo ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhivirāgo ca phalakkhaṇe, nissaraṇavirāgo ca nirodho nibbānaṁ. Sammādiṭṭhiyā ime pañca virāgā.

Right Effort ...

Imesu pañcasu virāgesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.

Right Mindfulness ...

Sammādiṭṭhiyā katame pañca nirodhā? Vikkhambhananirodho, tadaṅganirodho, samucchedanirodho, paṭippassaddhinirodho, nissaraṇanirodho.

These are the five aspects of seclusion in Right View.

Vikkhambhananirodho ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅganirodho ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedanirodho ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhinirodho ca phalakkhaṇe, nissaraṇanirodho ca amatā dhātu.

In these five aspects of seclusion, one becomes desirous and devoted, and one's mind is well established.

Sammādiṭṭhiyā ime pañca nirodhā. Imesu pañcasu nirodhesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.

What are the five aspects of dispassion in Right View?

Sammādiṭṭhiyā katame pañca vosaggā? Vikkhambhanavosaggo, tadaṅgavosaggo, samucchedavosaggo, paṭippassaddhivosaggo, nissaraṇavosaggo. Vikkhambhanavosaggo ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅgavosaggo ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedavosaggo ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhivosaggo ca phalakkhaṇe, nissaraṇavosaggo ca nirodho nibbānaṁ. Sammādiṭṭhiyā ime pañca vosaggā. Imesu pañcasu vosaggesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.

Dispassion through suppression, dispassion through substitution, dispassion through eradication, dispassion through tranquility, dispassion through escape.

Sammādiṭṭhiyā ime pañca vivekā, pañca virāgā, pañca nirodhā, pañca vosaggā, dvādasa nissayā.

These are the five aspects of dispassion in Right View.

Sammāsaṅkappassa …pe… sammāvācāya … sammākammantassa … sammāājīvassa … sammāvāyāmassa … sammāsatiyā … sammāsamādhissa katame pañca vivekā? Vikkhambhanaviveko, tadaṅgaviveko, samucchedaviveko, paṭippassaddhiviveko, nissaraṇaviveko.

In these five aspects of dispassion, one becomes desirous and devoted, and one's mind is well established.

Vikkhambhanaviveko ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅgaviveko ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedaviveko ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhiviveko ca phalakkhaṇe nissaraṇaviveko ca nirodho nibbānaṁ. Sammāsamādhissa ime pañca vivekā. Imesu pañcasu vivekesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.

What are the five aspects of cessation in Right View? Cessation through suppression, cessation through substitution, cessation through eradication, cessation through tranquility, cessation through escape.

Sammāsamādhissa katame pañca virāgā? Vikkhambhanavirāgo, tadaṅgavirāgo, samucchedavirāgo, paṭippassaddhivirāgo, nissaraṇavirāgo.

These are the five aspects of cessation in Right View.

Vikkhambhanavirāgo ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅgavirāgo ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedavirāgo ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhivirāgo ca phalakkhaṇe, nissaraṇavirāgo ca nirodho nibbānaṁ.

In these five aspects of cessation, one becomes desirous and devoted, and one's mind is well established.

Sammāsamādhissa ime pañca virāgā. Imesu pañcasu virāgesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.

What are the five aspects of relinquishment in Right View?

Sammāsamādhissa katame pañca nirodhā? Vikkhambhananirodho, tadaṅganirodho, samucchedanirodho, paṭippassaddhinirodho, nissaraṇanirodho. Vikkhambhananirodho ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅganirodho ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedanirodho ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhinirodho ca phalakkhaṇe, nissaraṇanirodho ca amatā dhātu. Sammāsamādhissa ime pañca nirodhā.

Relinquishment through suppression, relinquishment through substitution, relinquishment through eradication, relinquishment through tranquility, relinquishment through escape. These are the five abandonments of right view.

Imesu pañcasu nirodhesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ. Sammāsamādhissa katame pañca vosaggā? Vikkhambhanavosaggo, tadaṅgavosaggo, samucchedavosaggo, paṭippassaddhivosaggo, nissaraṇavosaggo.

In these five abandonments, one is inspired and firmly established in faith, and one's mind is well established.

Vikkhambhanavosaggo ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅgavosaggo ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedavosaggo ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhivosaggo ca phalakkhaṇe, nissaraṇavosaggo ca nirodho nibbānaṁ.

These are the five seclusions, five dispassions, five cessations, and five abandonments of right view, and twelve dependencies.

Sammāsamādhissa ime pañca vosaggā.

For right intention...

Imesu pañcasu vosaggesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.

For right speech...

Sammāsamādhissa ime pañca vivekā, pañca virāgā, pañca nirodhā, pañca vosaggā, dvādasa nissayā.

For right action...

“Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṁ nissāya pathaviyaṁ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya satta bojjhaṅge bhāveti, satta bojjhaṅge bahulīkaroti …pe… satta bojjhaṅge bhāvento satta bojjhaṅge bahulīkaronto vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ pāpuṇāti dhammesu …pe…

For right livelihood...

pañca balāni bhāveti, pañca balāni bahulīkaroti …pe…

For right effort...

pañca balāni bhāvento pañca balāni bahulīkaronto vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ pāpuṇāti dhammesu …pe…

For right mindfulness...

4.2.

pañcindriyāni bhāveti, pañcindriyāni bahulīkaroti …pe….

Explanation of the Faculties

Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci bījagāmabhūtagāmā vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjanti, sabbe te pathaviṁ nissāya pathaviyaṁ patiṭṭhāya evamete bījagāmabhūtagāmā vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjanti; evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya pañcindriyāni bhāvento pañcindriyāni bahulīkaronto vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ pāpuṇāti dhammesu.

The faculty of faith has five aspects of seclusion, five aspects of dispassion, five aspects of cessation, five aspects of letting go, and twelve dependencies.

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya pañcindriyāni bhāvento pañcindriyāni bahulīkaronto vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ pāpuṇāti dhammesu?

What are the five aspects of seclusion for the faculty of faith?

Idha, bhikkhave, bhikkhu saddhindriyaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vosaggapariṇāmiṁ. Vīriyindriyaṁ bhāveti …pe… satindriyaṁ bhāveti …pe… samādhindriyaṁ bhāveti …pe…

Seclusion through suppression, seclusion through substitution, seclusion through cutting off, seclusion through tranquility, seclusion through escape.

paññindriyaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vosaggapariṇāmiṁ.

These are the five aspects of seclusion for the faculty of faith.

Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya …pe… pāpuṇāti dhammesū”ti. 3.4.2. Indriyaniddesa Saddhindriyassa pañca vivekā, pañca virāgā, pañca nirodhā, pañca vosaggā, dvādasa nissayā.

Among these five aspects of seclusion, one becomes desirous and devoted to faith, and his mind becomes well established ...

Vīriyindriyassa …pe… satindriyassa …pe…

The faculty of energy ...

samādhindriyassa …pe… paññindriyassa pañca vivekā, pañca virāgā, pañca nirodhā, pañca vosaggā, dvādasa nissayā.

The faculty of mindfulness ... The faculty of concentration ...

Saddhindriyassa katame pañca vivekā? Vikkhambhanaviveko, tadaṅgaviveko, samucchedaviveko, paṭippassaddhiviveko, nissaraṇaviveko.

What are the five aspects of seclusion for the faculty of wisdom?

Vikkhambhanaviveko ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅgaviveko ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedaviveko ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhiviveko ca phalakkhaṇe, nissaraṇaviveko ca nirodho nibbānaṁ.

Seclusion through suppression, seclusion through substitution, seclusion through cutting off, seclusion through tranquility, seclusion through escape.

Saddhindriyassa ime pañca vivekā. Imesu pañcasu vivekesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ …pe… saddhindriyassa ime pañca vivekā, pañca virāgā, pañca nirodhā, pañca vosaggā, dvādasa nissayā. Vīriyindriyassa …pe…

These are the five aspects of seclusion, five aspects of dispassion, five aspects of cessation, five aspects of letting go, and twelve dependencies for the faculty of wisdom.

satindriyassa …pe… samādhindriyassa … paññindriyassa katame pañca vivekā? Vikkhambhanaviveko, tadaṅgaviveko, samucchedaviveko, paṭippassaddhiviveko, nissaraṇaviveko …pe… paññindriyassa ime pañca vivekā, pañca virāgā, pañca nirodhā, pañca vosaggā, dvādasa nissayāti. Vivekakathā niṭṭhitā.

The discussion on seclusion is finished.